Olieprijs: Nederland zet deel noodreserve in

Nederland is begonnen met het vrijgeven van een deel van de strategische oliereserve. De maatregel moet de sterk opgelopen olieprijs afremmen, nadat de markt onder druk kwam te staan door spanningen rond Iran en de aanvoer via de Straat van Hormuz. Het gaat om 2,7 miljoen vaten uit voorraden van commerciële partijen.

Gecoördineerde inzet van noodvoorraden

De vrijgave staat niet op zichzelf, maar maakt deel uit van een bredere actie van het Internationaal Energieagentschap. In maart kondigde het IEA aan dat de aangesloten landen samen 400 miljoen vaten uit hun noodreserves zouden halen. Volgens het agentschap is dat de grootste gezamenlijke inzet van strategische voorraden tot dusver.

De olie komt niet in één keer op de markt. De vrijgave verloopt verspreid over meerdere maanden, zodat de impact op de prijs geleidelijk ontstaat. Tot nu toe waren de Nederlandse reserves niet nodig, maar de recente stijging van de olieprijs heeft het kabinet alsnog tot actie aangezet.

Lidstaten van het IEA moeten een olievoorraad aanhouden die ongeveer gelijk is aan drie maanden import. Die buffers zijn bedoeld voor uitzonderlijke situaties, zoals geopolitieke verstoringen of plotselinge leveringsproblemen. Het idee is dat extra aanbod de markt tijdelijk lucht geeft wanneer de prijs snel oploopt.

Spanningen in de aanvoer

De huidige druk op de oliemarkt ontstond nadat de Verenigde Staten en Israël hun aanvallen op Iran waren begonnen. Iran reageerde onder meer met de afsluiting van de Straat van Hormuz, een zeer belangrijke route voor de wereldwijde olietoevoer. Via die zeestraat loopt ongeveer 20 procent van het totale volume dat naar de wereldmarkt gaat.

Daarnaast is op meerdere plekken olie- en gasinfrastructuur beschadigd geraakt. Dat vergroot de onzekerheid over de aanvoer en zet kopers en handelaren ertoe aan hogere prijzen in te rekenen. Voor importafhankelijke economieën, zoals Nederland, is dat een directe kostenpost.

Nederland had in maart al aangegeven bereid te zijn 5,4 miljoen vaten vrij te geven. De helft daarvan komt van commerciële partijen, zoals Schiphol en de haven van Rotterdam, die op basis van hun verbruik verplicht zijn een voorraad aan te houden. De andere helft is afkomstig uit de staatsvoorraad, die mogelijk de komende weken ook deels wordt ingezet.