2023 Bankacılık Krizi Nasıl Ortaya Çıktı?
Mart 2023'te küresel bankacılık sektörü, iki ABD bankasının çöküşü ve İsviçreli Credit Suisse'in hükümetten cankurtaran simidi istemesinin ardından bir krizle sarsıldı. Bu durum, dünya çapında bankacılık sistemine potansiyel olarak zarar verebilecek bir bulaşma korkusunu tetikledi.
Mart 2023'te küresel bankacılık sektörü, iki ABD bankasının çöküşü ve İsviçreli Credit Suisse'in hükümetten cankurtaran simidi istemesinin ardından bir krizle sarsıldı. Bu durum, dünya çapında bankacılık sistemine potansiyel olarak zarar verebilecek bir bulaşma korkusunu tetikledi.
Kargaşa 8 Mart'ta kripto dostu banka Silvergate Capital Corp'un faaliyetlerini durdurma ve gönüllü olarak tasfiye etme kararını açıklamasıyla başladı. Bunu, Silikon Vadisi Bankası'nın (SVB) adi hisse senedi ve tercihli dönüştürülebilir hisse senedi olarak 2,25 milyar dolar toplama niyetinin duyurulması izledi. S&P 500 banka endeksi düştü ve SVB'nin hisseleri %60 oranında değer kaybederek şirketin müşterilerine paralarının güvende olduğuna dair güvence vermesine yol açtı.
10 Mart'ta Kaliforniyalı bir düzenleyici SVB'yi kapattı ve Federal Mevduat Sigorta Kurumu'nu (FDIC) alıcı olarak atadı. Bölgesel kreditörler en ağır darbeyi alırken, ABD'li kreditörler First Republic Bank ve Western Alliance, likidite ve mevduatlarının güçlü kaldığına dair güvence vererek yatırımcıları sakinleştirmeyi amaçladı. ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, SVB'nin çöküşünü görüşmek üzere bankacılık düzenleyicileri ile bir toplantı düzenledi.
12 Mart'ta Yellen, SVB'nin çöküşüne yanıt vermek için bankacılık düzenleyicileri ile yakın bir şekilde çalıştığını açıkladı ve ABD'li yetkililer daha sonra SVB müşterilerine mevduatlarına erişebilecekleri konusunda güvence verdi. New York Eyaleti Finansal Hizmetler Bakanlığı, New York merkezli Signature Bank'a el koydu.
HSBC, 13 Mart'ta Silikon Vadisi Bankası'nın İngiltere'deki iştirakini 1 pound karşılığında satın aldı ve FDIC, SVB'nin tüm mevduatlarını yeni oluşturulan bir köprü bankaya aktardığını duyurdu. ABD Başkanı Joe Biden, yönetimin attığı adımların bankacılık sisteminin güvenli olduğu konusunda halka güven vermesi gerektiğini söyledi.
15 Mart'ta, sorunlu bir İsviçre devi olan Credit Suisse, İsviçre Ulusal Bankası'ndan 50 milyar İsviçre Frangı'na (54 milyar $) kadar borç alarak likiditesini güçlendirme niyetini açıkladı. Bunu 16 Mart'ta Yellen'ın sigortasız mevduatların sadece bulaşma tehdidi olarak görülen bankalarda garanti altına alınacağını açıklaması izledi ve küçük bankalara ilişkin korkuları artırdı. Büyük ABD bankaları First Republic Bank'ın mali durumunu desteklemek için bu bankaya 30 milyar dolar mevduat enjekte etti.
17 Mart'ta SVB Financial Group 11. Bölüm iflas koruması için başvuruda bulundu ve 18 Mart'ta UBS, İsviçre hükümetinin ilgili risklere karşı bir garanti sunabileceğini görebilecek bir Credit Suisse devralma işlemini incelemeye başladı. 19 Mart'ta UBS, Credit Suisse'i 3 milyar İsviçre Frangı karşılığında satın almayı ve 5 milyar franka kadar zararı üstlenmeyi kabul etti.
FDIC, 20 Mart'ta SVB'yi parçalamaya ve kredi veren için bir alıcı bulamadıktan sonra geleneksel mevduat birimi ve özel bankası için iki ayrı ihale düzenlemeye karar verdi. 21 Mart'ta Yellen bankacılara, küçük ABD bankalarındaki mevduat sahiplerini korumak için müdahale etmeye hazır olduğu konusunda güvence verdi.
Yellen, 22 Mart'ta milletvekillerine Kongre'nin onayı olmadan ABD bankacılık mevduatlarına "genel sigorta" uygulamasını düşünmediğini ya da tartışmadığını söylediğinde yatırımcıların endişelerini bir kez daha artırdı. Federal Rezerv Başkanı Jerome Powell, SVB'nin başarısızlığının bankacılık sistemindeki daha geniş zayıflıkların göstergesi olmadığını söyleyerek buna karşı çıktı.
Kriz 24 Mart'ta Deutsche Bank hisselerinin Avrupa'da %8,4 oranında düşmesi ve şirketin tahvillerinin temerrüt riskine karşı sigortalanmasının maliyetinin artmasıyla devam etti. Avrupa'da diğer bankacılık hisseleri de düştü.
Fed'in Bilançosu İki Haftada 393 Milyar Dolar Arttı
Sık sorulan sorular
2023 bankacılık krizinin başlangıç noktası neydi?
Kriz, Mart 2023'te Silvergate Bank'ın tasfiye kararı ve ardından Silikon Vadisi Bankası'nın (SVB) sermaye artırma çabasının başarısız olmasıyla başladı. Bu olaylar, bankacılık sektöründe likidite ve güven endişelerini tetikleyerek daha geniş bir bulaşma korkusuna yol açtı.
ABD'deki banka çöküşleri küresel sistemi nasıl etkiledi?
ABD'deki banka çöküşleri, İsviçre merkezli Credit Suisse'in de devlet desteğine ihtiyaç duymasıyla birlikte, finansal sistemlerin birbirine bağlılığını gösterdi. Bu durum, krizin sınır ötesine yayılma potansiyeli konusunda küresel bir endişe dalgası yarattı.
2023 bankacılık krizinde düzenleyici otoritelerin rolü ne oldu?
Kriz sırasında, Kaliforniya düzenleyicileri SVB'yi kapattı ve FDIC'i alıcı olarak atadı. Ayrıca, ABD Hazine Bakanı'nın bankacılık düzenleyicileriyle acil toplantı yapması, otoritelerin krizi kontrol altına alma ve finansal istikrarı sağlama çabalarının bir parçasıydı.
Kriz, bölgesel bankalar ve diğer finansal kuruluşlar üzerinde nasıl bir baskı yarattı?
Kriz, özellikle First Republic Bank ve Western Alliance gibi bölgesel bankaların hisselerinde sert düşüşlere neden oldu. Bu kuruluşlar, likidite durumlarının güçlü olduğunu ve mevduatların güvende olduğunu vurgulayarak piyasa güvenini yeniden tesis etmeye çalıştılar.
İlgili Haberler
Nikkei Öne Çıkarken ABD Endeksleri Geriledi
Cumartesi günü Asya piyasaları güçlü performans sergilerken, ABD borsaları düşüşle kapandı. Avrupa endeksleri ise sınırlı kazançlarla hareket etti.
BIST 100, Çarşamba Seansında Yüzde 1,22 Geriledi
BIST 100 endeksi 14.055,86 seviyesinde kapandı ve günü yüzde 1,22'lik kayıpla tamamladı. Tüm takip edilen bileşenlerde düşüş yaşandı.
Avrupa Endeksleri Düşüşte, FTSE Tek Yeşil Alan
Avrupa borsaları Pazartesi gününe düşüşle başladı. DAX yüzde 1,17 ve Euro Stoxx 50 yüzde 1,01 geriledi. ABD endeksleri ise hafif bir düşüş eğilimi gösterirken, FTSE 100 yüzde 0,29 artışla ayırt edici bir performans sergiledi.
Teknoloji Endeksleri Güçlenirken Londra Geriliyor
Perşembe günü küresel piyasalarda teknoloji ağırlıklı Nasdaq ve Nikkei'nin öncülüğünde karışık bir tablo hakim. ABD'de S&P 500 yükselirken, Avrupa'da DAX ve özellikle FTSE 100 kayıp yaşıyor.
Altın ve Gümüşte Keskin Düşüş, Petrol Fiyatları Yükselişte
Cumartesi günü emtia piyasasında kıymetli metaller ağırlıklı satış baskısı görürken, ham petrol kontratları güçlü bir yükseliş kaydetti.
BIST 100, Çarşamba Gününü Düşüşle Tamamladı
BIST 100 endeksi, Çarşamba gününü %1,26'lık bir düşüşle 13.515,54 seviyesinde kapattı. İzlenen 10 bileşenden sadece 1'i yükseldi.