Ethereum EIP-1559 ve Londra Güncellemesi Nedir?
Ethereum EIP-1559 ve Londra güncellemesi nedir? İkinci büyük kripto para birimi olan Ethereum’un ağı, önemli bir güncelleme aldı.
Jorge Franganillo / Wikimedia Commons (cc-by-2.0)
Ethereum EIP-1559 ve Londra güncellemesi nedir? Dünyanın en değerli ikinci kripto para birimi olan Ethereum’un ağı, önemli bir güncelleme aldı.
Londra güncellemesi olarak bilinen güncelleme, EIP-1559 adı verilen bir protokolü de barındırıyor. Güncelleme sonrasında ağda yer alan bir blok, tarihte ilk kez deflasyonist bir yapıya büründü. Peki Londra güncellemesi nedir ve Ethereum nasıl deflasyonist olmuştur?Londra Güncellemesi Nedir?
Londra güncellemesi, Ethereum ağında gelecek yıl aktive olması beklenen Ethereum 2.0 öncesindeki en önemli güncellemelerden biridir. Güncelleme kapsamında başlatılan ve Türkçesi “Ethereum Geliştirme Protokolü 1559” olan protokol ile ağdaki bazı önemli problemler çözüme kavuşuyor. Özellikle ücretlerle ilgili önemli değişikliklerin dikkat çektiği EIP-1559 ile gelen yeniliklere bakalım. 1. İşlem Ücretlerinin Öngörülebilirliğini Artırmak Ethereum ağındaki işlem ücretleri, ağın bir çeşit açık artırma sistemi kullanması sebebiyle değişken olabiliyor. Kullanıcılar, yapmak istedikleri işlemlerin “madenci” olarak adlandırılan diğer kullanıcılar tarafından işlenmesi ve doğrulanması için birbirlerine teklif verir. Ağ meşgul olduğunda yükselen işlem ücretleri, kullanıcıların küçük tutarları bile çok büyük ücretler karşılığında transfer etmesine neden olabilir. Ancak asıl problem, bu açık artırmanın “kör” bir şekilde gerçekleşmesi, yani işlem ücretlerinin değişken ve öngörülemez olmasıdır. EIP-1559 ile kullanıcılar ağın ne kadar meşgul olduğuna bağlı olarak, algoritma tarafından belirlenen bir taban ücret ödeyecek. İşlemlerinin daha hızlı gerçekleşmesini isteyen kullanıcılar ise bu taban ücrete ek bir bahşiş gönderebilecek. 2. Yakım İşlemi Kripto para piyasasında yakım olarak bilinen ve arzı azaltmaya yarayan işlem, EIP-1559 ile Ethereum için de geçerli olacak. Taban ücret madencilere verilmeyecek. Bunun nedeni, madencilerin işlem ücretlerini yüksek tutmak için ağı yapay olarak tıkamaları riskini ortadan kaldırmak. Bunun yerine ETH’ler yakılacak, yani yok edilecek. Bazı uzmanlar, arzı azaltacağı için bu hamleyle Ethereum fiyatının önemli miktarda artabileceğini savunuyor. Fakat geliştiriciler, arzı azaltmanın fiyatlar üzerindeki etkisinin teoride mümkün olduğunu, ancak Ethereum pratiğinde mümkün olmayacağı görüşünü paylaşıyor. Zira Ethereum ağında gas ücretlerinin büyüklüğü ve ne kadar ETH’nin yok edileceğini belirleyen işlem hacimleri, fiyat üzerinde etkisi olabilecek diğer unsurlar arasında bulunuyor. 3. İşlem Ücretleri Kesin Olarak Düşmeyebilir Ethereum ağındaki işlem ücretlerinin düşmesi beklense de öngörülebilir taban ücret, “en yüksek teklifi veren kazanır” sistemine göre daha az aşırı ödeme ile karşılaşmamıza yardımcı olabilir. Ne var ki EIP-1559, işlem ücretlerini düşürmeyi amaçlamıyor, yalnızca ücretleri daha öngörülebilir hale getiriyor. Taban ücret değişecek, ağ daha yoğun olduğunda ücret artacak ve işler daha sakin olduğunda ücret düşecek. 4. Ethereum Ağına Daha Büyük Değişiklikler Gelecek EIP-1559, Ethereum ağındaki mevcut planlar düşünüldüğünde aslında oldukça küçük bir güncelleme. 2022’nin başında bitirilmesi hedeflenen ve ağın tüm altyapısını elden geçirecek olan Ethereum 2.0 çok daha büyük bir merakla bekleniyor. Ethereum 2.0, ağı Proof of Work (PoW) sisteminden Proof of Stake (PoS) sistemine geçirecek. PoW algoritması kapsamında madenciler, işlemleri doğrulamak için büyük miktarda bilgi işlem gücü kullanıyor. Ancak PoS algoritmasında kullanıcılar işlemleri doğrulama ve kripto para kazanma hakkını elde etmek için bir miktar ETH’den vazgeçmek durumunda kalacak. Geliştiriciler ayrıca daha fazla yan ağ ekleyerek ve bunları birbirine bağlayarak Ethereum ağını büyütmek için çalışmaya devam ediyor. Böylece tıkanıklığın ve işlem maliyetlerinin azalacağı ümit ediliyor. 5. Ethereum'da Bir Blok Deflasyonist Oldu Son ralli, EIP 1559'u etkinleştirecek olan Londra hard fork beklentisiyle geldi. Ethereum ağı, ETH üzerinden ödenen taban ücreti resmen yakmaya başladı. Aktivasyondan bu yana 24 saatten biraz fazla bir süre geçmesine karşın Ethereum ağında yaklaşık 12,7 milyon dolara tekabül eden 4.840 ETH’nin şimdiden yakıldığı bildirildi. Gelinen son noktada ne kadar çok Ethereum kullanılırsa, her zaman gördüğümüz gibi ücretler o kadar artacak ve o kadar çok ETH yanacak. 12.965.263 numaralı blokta, piyasaya sürülenden daha fazla yakılmış ETH olduğu bildirilirken bu durum, bahsi geçen bloğu tarihteki ilk deflasyonist blok haline getirdi. Bu yazıda ve Business Insider katkısı bulunmaktadır.Sık sorulan sorular
Ethereum Londra güncellemesi ve EIP-1559 tam olarak nedir?
Ethereum Londra güncellemesi, Ethereum 2.0'a geçiş öncesindeki önemli ağ yükseltmelerinden biridir ve EIP-1559 adlı geliştirme teklifini içerir. Bu teklif, ağdaki işlem ücreti mekanizmasını değiştirerek ücretlerin daha öngörülebilir olmasını ve bazı Ether'in yakılmasını sağlar.
EIP-1559, Ethereum ağındaki işlem ücretlerini nasıl değiştiriyor?
EIP-1559, değişken ve açık artırmaya dayalı eski ücret sistemini, sabit bir 'baz ücret' ve isteğe bağlı bir 'bahşiş' sistemine dönüştürür. Baz ücret, ağın anlık yoğunluğuna göre algoritmik olarak belirlenir ve her blokta yakılır, bu da ücret tahminini kolaylaştırır.
Ethereum'un 'deflasyonist' olması ne anlama geliyor ve bu nasıl sağlanıyor?
Ethereum'un deflasyonist olması, EIP-1559 ile getirilen baz ücret yakma mekanizması sayesinde, yeni Ether arzının bir kısmının sürekli olarak ağdan çıkarılması anlamına gelir. Bu, ağın yoğun olduğu dönemlerde yakılan Ether miktarının, yeni basılan miktarı aşma potansiyeli yaratarak net arzın azalmasına yol açabilir.
Londra güncellemesi ve EIP-1559, Ethereum madencilerini nasıl etkiliyor?
EIP-1559, madencilerin gelir modelini değiştirerek, işlem ücretlerinden aldıkları gelirin bir kısmı olan baz ücreti ortadan kaldırır ve gelirlerini daha çok blok ödülü ve kullanıcı bahşişlerine dayandırır. Bu değişiklik, ağın Proof-of-Stake'e geçişine hazırlık niteliğinde bir adım olarak görülmektedir.
İlgili Haberler

Bileşik Faiz Nedir? Uzun Vadede Neden Bu Kadar Güçlü?
Bileşik faiz, kazanılan getirinin anaparaya eklenip kendi getirisini üretmesidir. Erken başlamak bazen yüksek getiriden bile daha belirleyicidir — somut bir örnekle gösteriyoruz.

Devalüasyon Nedir? Değer Kaybından Farkı ve Türkiye
Devalüasyon bir karardır, değer kaybı bir sonuçtur. Türkiye 22 Şubat 2001'den beri dalgalı kurda. Farkı, etkileri ve kur artışını kayba çeviren formül.

Risk Yönetimi Nedir? Pozisyon Büyüklüğü Nasıl Hesaplanır?
Risk yönetimi, bir işlemde ne kadar kaybetmeyi göze aldığınıza önceden karar vermektir. Pozisyon büyüklüğü hesabı ve stop mesafesi, örneklerle.

MetaTrader 4 Nedir? Ne İşe Yarar? Nasıl Kullanılır?
Forex Piyasasında alım-satım yani başka bir deyişle ticaret yapmak için tercih edilen önemli platformlardan biridir.

DAX endeksi nedir? DAX endeksi nasıl hesaplanır ve nerede işlem görür?
DAX Endeksi Nedir? Borsayı yakından takip eden birçok kişinin en çok merak ettiği sorulardan biri de DAX 30 nedir sorusudur...

BIST Katılım Endeksi Nedir? Hisseler ve Yatırım Yolları
BIST Katılım Endeksi'ne hangi hisseler girer, ağırlık sınırı ve endeks dönemi nedir, endekse nasıl yatırım yapılır? Borsa İstanbul'un kurallarıyla anlatıyoruz.